Interview With Bago

Interview: Mr. Shean Tumacdang

District Supervisor of DepEd: Suyo

Education Supervisor on Culture and Arts

Divison of Ilocos Sur


Saludsod: Overview iti programa

Sean: Iti benneg ti Department of Education, division of Ilocos Sur, ipakaammomi ti kabarbaro nga eskuelaan, one of its kind not only in the division but entire country—that we have an indigenous school a para kadagiti indigenous people, nangnangruna iti tribu ti Bago.

Itay bulan ti Hunio ket nalukatanen iti pre-school ken grade one ti Bago Tribe School of Living Tradition and Cultural Heritage, a ditoy dagiti annak ti Bago ket agadalda, mangalada ti regular a klase iti elementaria ngem adda pay ti mainayon iti asignaturada nga isu daytoy ti cultural values ken basic computer.

Kayatna sawen, dagiti ubbing ket saanda pumanaw iti kannawidan, no di ketdi idiayda a mangrugi tapno sumarsaruno ket adalenda pay ti baro a teknolohiya.

Tapno nalaklaka a maawatan, iti daytoy a pagadalan, dagiti ubbing ket nakatapis ken nakabaagda ngem naka-laptopda.

Daytoy a pagadalan ket para kadagiti annak ti Bago iti intero a Filipinas, nangnangruna dagiti agnaed iti probinsia ti Ilocos Sur. Daytoy ket adda iti uneg iti DVBS wenno programa ni Gobernador Deogracias Victor Savellano. Iti agdama ket isu ti mangpaspasuweldo iti dua a titser, pangur-urayan iti item a maestra manipud iti DepEd.

Mabangon pay ditoy Urzadan ti classroom dagiti ubbing, ngem saanda agbasa iti tipikal a kuarto. No di ketdi, mapatakder dagiti kadaanan a balbalay ti Bago ket idiay nga agadalda.

Iti agamang, saan nga irik ti maikabil sadiay, no di ket dagiti computer. Daytoy a pagadalan ket mapatakder tapno mapagtalinaed ti kaugalian ken kannawidan ti Ilocos Sur.

 

Danny: Sabali kadi daytoy Ilocos Sur Special School for Culture and Arts?

SEAN. Daytoy met Ilocos Sur Special High School for Culture and Arts ket maysa manen a pagadalan nga adda met iti lakon iti Suyo National High School, for the time being, a ditoy ket addaanda iti major, nga isu ti ethnic music and ethnic dances a ditoy ket adalenda dagiti kannawidan a salsala ken kankanta dagiti Appotayo iti upland and lowland Ilocos Sur agsipud ta ditoy ket mayadal kadagiti ubbing babaen iti major subjects.

Tapno inton agbasada iti naduma-duma nga unibersidad, dagitoy nga ubbing ket mabalin a makastrekda iti kolehiyo a mangi-offer iti anthropology courses, ethnic musicology, theater and arts ken dadduma pay. Daytoy ket special high school kadagiti gifted children. I-offer to pay ditoy school ti curriculum para iti panagsurat ti Ilocano literature tapno makapatanortayo iti agsurat iti Bannawag, kasta met iti panagarte kas koma iti Zarzuela Ilocana kas maysa nga offer iti High School for the Arts.

Yawismi kadagiti kakailian ditoy Ilocos Sur a dagiti nalalaing nga ubing iti musika ken arte ket ibaonyo ta iti sumaruno a panagbabasa ta dagiti 27 nga ubbing, ag-second yeardan, ket ag-open kami manen iti maysa a section iti first year. Daytoy apo ket saan a mabali ti transferee. Masapul a mangrugi iti first year. Inton aggraduarda, addanto ipabuyada ta saan la a test ti mang-measure iti ubing no di ket isu mismo ket agpabuya iti inaramidna a kanta iti inaramidna a sala.

 

DANNY: Asino dagiti mangisursuro?

SEAN: Daytoy numo ket mangipab-publish iti libro, the unpublish Bago Songs in the Province of Ilocos Sur nga isu ti research toy numo iti nasurok sangapulo ket lima a tawen. Tapno iti kasta ket ma-offer tayo daytoy a curriculum iti annak iti Ilocos Sur, nangruna iti upland, ta nabaknangtayo iti kultura a rumbeng nga ipreserba nga intayo met ipakita ken ipabuya iti pagiliantayo a Filipinas.

Maisuroda iti panagtugtog iti naduma-duma nga instrumento, ritual ke sala iti probinsia ti Ilocos Sur. Ta no adda sumangpet a bisitatayo ket kayatda a kitaen no ania ti kultura ti Ilocos Sur, makitada dayta babaen kadagiti annaktayo.

 

DANNY: Ania dagiti qualifications?

SEAN: Iti Bago Tribe School of Living Traditions, masapul nga anak ti Bago. Ngem iti Ilocos Sur Special High School for the Arts, masapul nga anak ti Ilocos Sur. Ditoy Ilocos Sur ngamin, daytoy laeng iti special high school, iti dadduma a probinsia ket addan. Datayo ket karugrugitayo itay June ta inyasidegmin keni gobernador iti panakayemplementarna.

Under DepEd daytoy ngem babaen iti suporta ti gobernador.

 

DANNY: Sabali kadi daytoy iti programa ti NCCA

SEAN: Yes, actually, ti School of Living Traditions ti NCCA ket pada met laeng ti gagemna a mangpreserba iti living tradition, ngem daytoy ket adda iti DepEd ta malaksid iti regular nga elementaria ken sekondaria, adda dagitoy special subjects iti asignaturada. Daytoy ket panangisagana kadakuada, tapno inton rummuarda ket saan laeng a physics, geometry, math no di ket pakairamanan ti ugali ken kababalin dagiti taga-Ilocos sur.

Adu dagiti cultural values nga adalentayo, kas koma, no adda nabuslon a kanem ket agpadigotayo.

National ti nangaramid ti curriculum iti eskuela, ngem daytoy ket Ilocos Sur mismo ti nangaramid.

Sumarsarunonto ti panagabel, panagaramid ti basi, burnay ken dadduma pay, tapno adda latta ti mangitultuloy iti daytoy a kulturatayo.

3 thoughts on “Interview With Bago

  1. Napintas a wagas ta adda latta manmanu a mangilunglungalong kadagiti napipintas a sursuro a kapaysuannan mapreserba dagitoy a bambanag ket saan a pagtalikudan ta isu ti naggapuan tayo a kapututan nga adda man ditoy lowland. Ngem kaskasdi adu latta ti mangipanpannakel kadagiti saguday nga adda iti upland..Masapul ngarud a mapasingkidadn dagitoy a pagub-ubbugan dagiti napipintas a sursuro/values a maysa a talugading a mataginayon nga adda kenka a taga -upland karamananna metten ti sibubukel nga Ilocos Sur.

  2. Adda darak a kumalkaya-at kadagiti tiptippang, wawa-ig isunga maragsakannak ta adda daytoy site a pagsakduan,pagiburayan ni ayat para kadatayo a tribu.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s