DZTP Outreach Program In Cangao

No koma maysa a babai, maysan a balasitang ti DZTP Radio Tirad Pass agsipud ta agtawenen iti sangapulo ket uppat.

Wen, napaut metten nga adda iti law-ang ti signalna nga agtultuloy a mangipapaay iti serbisio kadagiti umili iti probinsia ti Ilocos Sur, La Union, Benguet, dadduma a paset ti Pangasinan, Kalinga ken dadduma pay a madanon ti signalna.

Ket iti panangrambak iti 14th Year Anniversary ti DZTP Radio Tirad Pass, naisayangkat manen ti Outreach Program.

Babaen iti panangidaulo ni Station Manager Arlon Serdenia, naplano ti programa a mangipaay iti tulong ken nasapa a pamaskua kadagiti kakailian a masarakan iti nasulinek a barangay. Kadagiti lugar nga awanan iti koriente, narigat a danonen ti lugan ken makuna a narigat ti panagbiag.

NAPASAMAKEN IDIAY KINBILIBIL

Naaramiden daytoy a programa itay napalabas a tawen idiay Sitio Kinbilibil, Barangay Daligan, Santa Cruz, Ilocos Sur. Dagiti nakipagmaymaysa iti daytoy a programa ket kinasapulanda iti nagnagna iti agarup uppat nga oras iti umuli-a-sumalog a bantay tapno laeng madanon ti nasulinek a lugar. Awan ti mabalin a transportasion a makalasat, malaksid iti saka.

Ti programa a naisayangkat iti tuktok ti bantay ti Kinbilibil ket nakairamanan ti Kinkoop ken Lingaoa. Nabannog idi dagiti nakipartisipar, nangruna dagiti napipintas a babbalasang a naggapu iti pagadalan, institusion, ken pribado a sector. Dandani didan nakapagna iti rabiina. Ngem naragsakda a manglaglagip itan ti padasda, agsipud ta nariknada ti pudpudno a panangipaay ti tulong. A saan laeng basta iyawat kadagiti tattao, no di ket mariknada ti bannog nga yuli dagiti tulong kadgiti rumbeng a matulongan.

CANGAO ITA

Kas napagnunummuan, iti met sitio Cangao, barangay Tiagan, San Emilio, Ilocos Sur ti maikkan iti tulong. As-asideg no yarig iti Kinbilibil, ngem ammo met a napateg a matulongan dagiti agindeg iti daytoy a lugar.

Sakbay iti programa nga Outreach Program ti DZTP, napadasan ti bumarangay ti outbreak ti cholera. Nasurok innem a pulo nga agindeg iti daytoy a sitio ti nayospital ken maysa kadagitoy ti natay.

Malaksid iti dayta, kas ipasimudaag iti kasasaad iti panagbiagda, kasapulan a maikkan iti importansia ti panagbiagda.

Daytoy ket kas maibasar iti rekomendasion dagiti kameng ti Philippine Army, 50th Infantry Battalion, iti San Juan, Ilocos Sur. Ni S/Sgt. Marcelo Garcia, agprog-programa iti Oras iti Soldado iti DZTP ti nangi-rekomenda iti nasao a lugar. Isuda met laengen ti nangisayangkat ti koordinasion iti lokal a gobierno nga idadauluan ni Mayor Lorenzo Bragado.

DAGITI TULONG KET MANIPUD UMILI

Ti programa ket saan a maipatungpal no di babaen iti napalaus a suporta dagiti umili… nangruna dagiti agdengdengeg iti DZTP Radio Tirad Pass. Kastoy met laeng ti wagas itay napalabas a tawen a naitulong kadagiti bumarangay.

Naisayangkat ngarud ti panawagan iti DZTP kadagiti naayat a dumdumngeg tapno iti kasta, no adda dagiti used clothes, sapatos, ay-ayam, ken dadduma pay ket mabalinda nga idonar iti DZTP para iti Outreach Program.

Naayat unay dagiti dumdumngeg agsipud ta sidadaanda a nangipaay kadagiti donasionda iti daytoy a programa. Dagiti umili ket kinitada dagiti lupot, sapatos, pantalon, ay-ayam ti ubbing, aramaten iti kusina a makuna a di pay met daan sada inyeg iti istasion.

Adda pay pagadalan ti kindergarten ti nangibaga met kadagiti ubbingda a no adda dagiti maidonarda ket iyegda iti school. Anian a ragsak ni Madam Effy Cabanela a mangimatmaton ti Cabanela Early Learning Center ta overwhelming dagiti ubbing iti response da iti daytoy a programa.

Dandani napunno ti Newsroom ti DZTP idi naurnong dagiti naidonar manipud kadagiti kakailian iti ayanda a makipagmaymaysa iti programa.

Dagiti dadduma a naited ket kabarbaroda, ta addaan pay laeng tag, kabayatanna a ti dadduma ket nabanglo ta linabaan nga immuna dagiti nangidonar.

TI KAALDAWAN TI PROGRAMA

Nobiembre 28, 2008.

Nagu-urnong iti DZTP station dagiti participants a kayatna sumurot idiay Cangao, Tiagan, San Emilio, Ilocos Sur. Dagiti staff ti DZTP ket addada malaksid kadagiti natudingan nga agbati a mangbantay iti operasion ti DZTP; dagiti kameng ti 50th Infantry Batallion babaen iti panangidaulo ni Sgt. Garcia; dagiti kameng ti Citizen Involvement Service wenno CIS; dagiti singers ti Sika Ken Ti Musika ken ti Sonata Ylokanosa, ken ti DZTP Club 693 a kanayon nga adda iti likudan ti programa ti DZTP Radio Tirad Pass.

Kabayatanna, dagiti opisial ti San Emilio ket addada metten nga agur-uray iti munisipio tapno iti kasta ket agdadanggay iti daytoy a programa. Agur-urayen da Mayor Bragado, vice mayor Bolesa, dagiti kameng ti Sangguniang Bayan, ken dagiti barangay officials nga idadauluan ti kapitan.

Iti DZTP, dua a 10-wheeler truck ti nakasagana a nagluganan ti grupo. Ti maysa ket ti RA 7171 a puraw a truck ti probinsia ti Ilocos Sur, kabayatanna a ti maysa ket ti maris-amarilio ti siudad ti Candon.

Bareng makasang-at iti nangato a paset nga agturong iti Cangao ta dump-truck met dagitoy ket napigsa ti guyodna.

Naglugan ti umuna a batch ti grupo, naguddua dagiti partisipante. Dagiti di nalaon ket urayenda ti amarilio a trak a di pay simmangpet.

TI BIAHE

Mayat pay met ti daliasat ti lugan manipud Candon aginga munisipio ti San Emilio ta sementado ti kalsada. Malaksid iti pasikko-sikko ti kalsada a nagdanagan dagiti sumagmamano a babbai a naglugan, awan pay met unay ti rigatna.

Nagsardeng iti batog ti munisipio tapno agkortesia kada Mayor Bragado. Idi naibaga nga adda pay maysa a lugan a sumaruno, adda ti inted ni mayor a guide tapno isu ti mangkuyog nga umuli iti Cangao. Urayenda kano ti maikaddua a grupo.

Limmarga ngaruden ti lugan. Manipud munisipio ket nasurok pay sangapulo a kilometro.

Damo pay la nga abansada ti lugan, pababa nga insigida. Sa idi kuan, pauli mammetten iti kalsada a one-lane pay met. Adda danag no agsardengto ketdi ti lugan ket agsanud. Pagsayaatan ta di napasamak.

Kalpasan ti sumagmamano a minutos, nakita met laeng ti nagsanga a dalan. Ti maysa ket agturong iti barangay Matibuey nga agdiretso idiay Quirino, Ilocos Sur. Ti maysa ket naaddaan iti welcome arc a ti nakasurat ket: Welcome To Cangao.

Saan a sementadon ti dalan. Kabingkolanen ket kabatuanen. Pauli a pasalog ti kalsada a no dadduma ket nagalis ta kasla nagarbis iti rabiina.

Okay pay met ti dadduma, ta kasla awan sawirna a makadanon ti trak. Agingga a nadanon ti pagsikoran a bantay.

Nagpangaddua ti drayber ti trak idi makitana ti lasaten. Agsikko nga agpangato iti bantay a pandek, ngem ti babana ket nabasa ken nalutlot. Agarup sangapulo a metro ti lutlotna.

Adu ti mangipapilit a kayatna, ta ti rabawna laeng ti nalukneng, ket natangkenen ti unegna. Ngem isuna ti drayber, ammona ti kabaelan ti lugan. Nangruna ket adda iti bantay, kasanon ti malutlot, dakdakkelton a problema.

Dimsaagen ti grupo.

“Manipud ditoy, magmagnatayon!” Adda ti nagkuna.

“Adayo pay ngata?” Adda nagdamag.

“Asideg kanon!” Adda simmungbat.

Awan naaramidan, dimsaag ti grupo, inawit dagiti tugot-tugot, ket kalpasan ti sumagmamano a pinnapilit, nangrugi ti pagna.

Ti asideg gayam ket nakurang a lima a kilometro a pagna; nakurang a maysa nga oras nga askaw.

Umadon ti agal-al idi agangay. Nangruna idi pasalog aminen ti dalan, ta nagado ti bingkol ket no di makontrol ti magna ket maidaramudomka.

Dagiti dadduma ket indalanda laengen iti istoria. Naduma-duma a sarita, adda ti jokes, adda ti green, adda ti tsismis, adda ti katkatawa, adda ti lovelife ken dadduma pay.

Nakaanges laeng, idi makitan ti bubong dagiti balbalay a danonen.

Madamdama pay bassit, sumungad met laengen ti maikaddu a batch. Kadduada dagiti municipal officials nga idadauluan ni Mayor Bragado. Kas iti immuna a grupo, nagnagnada met laeng ta di met laeng kinabaelan ti maikaddua a trak ti nalutlot a paset ti dalan.

Nasangpetan metten ti grupo dagiti barangay officials ti Tiagan. Naammuan bayat iti panakiuman-uman kadakuada a naturogda gayamen ditoy.

TI CANGAO

Iti panakisarsarita kadagiti agindeg ditoy, nangruna kadagiti lallakayen, a ti Cangao ket napanaganan gapu iti uni ti billit. Kinunada nga idi kaadu ti darakkel a kita ti billit, agsisinungbatda dagitoy iti uni.

“Ka-ngaooooo!” Dayta kano ti mangegan iti rabii.

“Bur-bur-bur-bur!” Sungbat kano met ti dadduma a billit.

Gapuna naadaw ti nagan a Cangao, kabayatanna a ti kaarubada a lugar ket napanaganan met Burburan, a daytoy ket sakupenen ti ili a Gregorio del Pilar.

Iti abagatanna ket ti ili a Del Pilar kabayatanna nga iti daya ket ili ti Quirino, Ilocos Sur.

Dagiti ubbing ket agbasbasada iti Primary School nga adda ditoy, ngem inton mapandan iti nangatngato a grade kas koma grade 5 ken six ket masapul a mapanda agbasa iti sentro ti barangay. Pagpagnaenda daytoy iti nakurang maysa nga oras a mapan, ken maysanto manen nga oras nga agawid.

Nakurang metten iti sangagasut ti pagtaengan. Kaadduan kadagitoy ket naaramid iti natabla a kayon, a kadaywanen kadagiti nasulinek a lugar. Dandani napalikmutan ti bantay ti lugar.

Iti agdama, nupay sakupen ti barangay Tiagan, San Emilio, Ilocos Sur, naammuan a daytoy ket karaman iti boundary dispute ti San Emilio ken Gregorio del Pilar.

No ar-arigen, mabalin nga agkandidato a maysa a barangay agsipud ta aduda met, ngem gapu iti riri gapuna a medio narigat a mapasamak.

Awanan pay laeng iti koriente. Agsilawda iti rabii babaen iti generator a mapaandar.

Panagtalon ti kangrunaan a pagsapulan.

Ket itay nabiit, maysa nga outbreak ti napadasanda. Ti outbreak ti cholera. Nasurok innem a pulo ti naassiwan a naitaray iti ospital gapu iti nasao a sakit iti tian. Daytoy ngarud ti kangrunaan nga inikkan importansia ti municipal government, ti panangitugotda iti daytoy a gundaway iti lat-ongan wenno adu a toilet bowl.

TI PROGRAMA

Adda naaramid a dap-ayan iti masungad. Ditoyto kano ti panganan dagiti partisipante. Makita ditoy ti napaatiddog a lamissaan.

Ngem iti baba ti nakaisayangkatan ti programa. Adda ti barangay hall ti naipatakder ditoy, nupay di pay nalpas.

Iti panakaisayangkat ti programa, umun-una a nalinglingay dagiti agindeg babaen kadagiti kansion dagiti DZTP Singers.

Idi bumaybayag, naisayangkat ti symposium ni Sgt. Garcia. Imbaskagna ditoy ti dakes nga epekto ti komunismo. No apay a rumbeng nga adaywanda ken tallikudan daytoy a kita ti gobierno. Inlawlawagna a dagiti buyot ti gobierno ti pudno a kaddua saan ketdi dagiti kameng ti New Peoples Army.

Kinanunongan met daytoy da Vice mayor Bolesa ken Mayor Bragado bayat iti panagsaritada.

Naammuan idi agangay a kadagiti napalpalabas a bulan ken tawen, adda dagiti kameng ti NPA a pumaspasiar ditoy.

Simmaruno a naited dagiti sagut kadakuada. Dagiti luplupot, sapatos, bado, ken ay-ayam nga indonar dagiti dumdumngeg iti DZTP ti nayawat. Adda pay dagiti saramsam wenno sitsiria a naited kadagiti ubbing ken ken dagiti babbaket ken lallakay.

Anian a ragsakda iti dayta a gundaway nga immawat iti regalo.

Inlawlawag met ni Mayor Bragado nga addan dagiti toilet bowls nga insangpetda iti daytoy a gundaway tapno amin a pagtaengan ket adda toiletnan.

Naliwliwa manen dagiti agindeg iti panagkanta ti DZTP Singers, nangruna idi nagkanta ni Mr. Benjie Ibe, ti production manager nga idi ket mangmangegda laeng iti radio ngem itan ket addan iti sanguananda nga agkankanta.

TI PANNANGAN

Labes alas dose idi mayayab ti pannangan. Addan a naisaganan ti taraon iti atiddog a lamisaan.

Kas immun-unan nga inlawlawag ni Sgt. Garcia, ti pannangan ket maaramid babaen iti makunkuna a boodle fight. Awan ti latok, awan ti kutsara, tinidor ken dadduma pay. Ti innapoy ket naiplastaren iti tenga, naiparabawen ti sidaen a karne ken nateng. Ti la mangkammet ti pamay-an.

“Ti boodle fight, amin-amin ket pada-pada. Awan ti baknang ken nakurapay. Ti kanen ti maysa ket kanen ti amin. Agsipud ta dagiti agkakabsat ket agtitinnulong.” Kinuna ni Sgt. Garcia.

Nagtung-ed ngarud ti tunggal maysa. Ti dadduma ket napanda binuguan ti imada iti nairanta a pagbuguan.

Idi addan nakasangon ti amin. Nagkararag. Naingato iti ima. Ket iti bilang ti tallo, tunggal maysa ket kumammeten iti kanenna.

Damdamo dagiti dadduma, ket nagasanda la unay ti sagana babaen iti naidumduma a pannanganda.

TI PANAGAWID

Kalpasan iti panagpalpa, tunggal maysa ket agsaganan iti panagawid. Adda dagiti umareng-eng, nangruna dagiti babbai a kasla dida kabaelanen ti magna agingga makasubli idiay lugan.

Ngem awan ti pagpilian. Magna no dimo kayat ti agbati iti Cangao.

Nagpipinnakadan.

Ngem nalag-an manen ti rikna ta ammomi a nakatulongkami manen iti bassit a wagas. Adda dagiti rigat a nagturong ditoy, ngem nalitopan amin dagidiay iti tunggal isem dagiti taga-Cangao a nagpakadaanmi.

Ta kastoy ti serbisio, idanon kadagiti agkasapulan. Ad-adda a marikna ti imnasna no nariknam ti bannogna.

Nupay, sigurado, iti rabii, adu ti dinan maguyod pay ti ulesna gapu iti napalaus a bannog ken ut-ot ti bannogna. Ngem iti panangikidemmi iti matami, makitkita latta ti Cangao, Tiagan, San Emilio, Ilocos Sur.#

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s