Ti Abel-Iluko Iti Caoayan, Ilocos Sur

Salaysay ni: Mancielito Tacadena

Sumagmamano a produko nga abel (ladawan: Frankie Frio ken Kelly Ferido)

Maysa kadagiti ipampannakkel a produkto ti Kailokuan ti aramidda a tela nga aw-awaganda iti Abel-Iluko.

Manipud pay idi punganay, talaga a natibker dagiti naabel a binakol nga ules, sinamay a moskitero ken dadduma pay a pagimeng a pagaayat nga usaren dagidi appotayo a lallakay ken babbaket.

Kas man naiyabel metten iti biag ni Ilokano ti panagusarna iti tela a napartuat babaen ti manu-mano a panagtitipon kadagiti no mano a bilang ti sag-ot tapno mabukel a tela.

No damom ti makakita iti umaabel, masdaawka la ketdi iti napartak a panagkuti dagiti imana nga agsinsinnublat a mangsippaw iti kartilia a nakaiputipotan dagiti sag-ot. Lalo la ngaruden no maimatangam ti kumpas dagiti sakana nga agdangdanggay a mangbaddek iti kasla pedal ti pagablan.

Ni Jackie Lou Gallardo, Bb. Ilocos Sur Abel Ikuko Super Model 2009 kalpasan ti panangiyawat ni mayor Mario Tugade iti sash na.

Wen ta maysa met nga arte ti panagabel. No dimo makumpasan ti garaw dagiti ima ken saka wenno awananka iti konsentrasion, makulkol dagiti sag-ot a mangdadael met a namimpinsan iti maar-aramid a tela.

Iti ili ti Caoayan, Ilocos Sur (tubo ditoy ni Pres. Elpidio Quirino), masarakan ti kaaduan nga umaabel. Gapu iti daytoy, pinili ni Mayor Mario Tugade ti produktoda nga abel kas One Town One Product (OTOP) ti ili idinto a daytoy pay ti maitantandudo a provincial OTOP ti Ilocos Sur iti agdama.

No apay a naisangsangayan ti abel ti Caoayan no ikumpara kadagiti aramid ti dadduma nga ili, gapu iti makunkuna nga originality ta segun ken ni Mayor Tugade, ti ilida ti immuna a nagaramid itoy a tela.

Gapu iti daytoy, naaw-awagan ita ti Caoayan iti “Home of the Abel Iluko”.

Adda dua a pakasaritaan no kasano a nangrugi ti industria ti panagabel ditoy kas naimaldit iti historia ti ili.

Umuna, agsipud ta adda ti South China Sea iti laud ti Caoayan, daytoy ti nagserbi a dalan ti barter ken komersio idi un-unana. Kabayatan ti panangimaro dagiti  natibo iti produktoda iti talon kadagiti Mehikano a traders nga immay met nangisukat iti produktoda a textiles, adda sumagmamano kadagitoy a nangisuro kadagiti agindeg ti proseso ti panagabel (loomweaving).

Maikadua a bersion, adda ti mangibagbaga a sumagmamano a ganggannaet a traders ti nakiasawa kadagiti agindeg a babbai ket isuda ti nangisuro kadagitoy a nagabel. Nagaramid dagitoy iti “tilars” manipud iti kayo tapno agbalin a lokal a bersion ti makina a maus-usar iti panagaramid iti tela. Agingga kadagitoy, ti pay laeng “tilar” a kayo ti maus-usar a pagabel.

Ngem iti agtultuloy a modernisasion, in-inut a naglumen ti sigud a napnuan rimat a bituen ti abel iluko. Kaykayaten dagiti umili ti agaruat iti siguden a nadait a pagan-anay aglalo kadagiti agtutubo a kasla naminpinsanen a nangtallikod iti daytoy.

Nagasat ti Caoayan ta base iti naudi a survey, adda pay laeng 112 nga umaabel ditoy. Ti makadakes, agpapadan dagitoy a nataengan. Segun ken ni Leonardo Quiocho, agpapaay a Community Affairs Officer/Tourism Coordinator ti Caoayan, tallo a banag ti natakuatanda no apay nga agtultuloy ti panagrigat ti industria iti laksid a maitantandudo payen ti dadduma pay a mabalin a pakaiyusaran daytoy a tela kas iti panagbalinna a kurtina, placemat, abbong ti lamisaan, labakara, shawl, supot ti pungan, pitaka, ken mausar kas gown.

Dagitoy dagiti sumaganad: kurang ti marketing strategy tapno maiyam-ammo iti ruar ti probinsia ken pagilian; kurang ti mausar a material iti panagaramid gapu iti kinangina ti magatang a sag-ot ken ti kaawan interes dagiti agtutubo tapno agsursuro nga agabel. Toy maikatlo ti pagam-amakanda ta no saan a maipasublat iti sumaruno a henerasion amangan no maitanem daytoy nga industria.

Idi Nobiembre 16 a kaaldawan ti Abante Caoayan Town Fiesta, sangsangkamaysa dagiti Caoayeños a nangisubli iti kinarangrang ti partuatda nga abel-iluko. Inangayda ti maysa a salip nga inawaganda iti Search for Ilocos Sur Abel Iluko Super Models 2009, kaunaan a maangay iti ili ken uray pay iti sibubukel a probinsia.

Ditoy nga inrampa dagiti napili a a modelo manipud iti sangapulo ket pito a barangay ti Caoayan dagiti bado ken gown a naaramid manipud iti abel. Naggapu kadagiti barangay dagiti agtutubo  a nangirampa kadagiti pagan-anay tapno maipariknada kadagitoy ti kinapateg daytoy a tela iti kinataoda.

Dagitoy metten ti nakaammo iti kolor, disenio ken klase ti abel nga inusarda kas panangipakitada iti kinamanagpartuatda ken mangipasimudaag a “very versatile” ti abel iluko.

Namindua a nagrampa dagiti modelo para iti casual ken formal attire. Iti pumarbangon, naiwaragawag kas Binibining Abel Iluko Supermodel ni Jackie Lou Gallardo ti Brgy. Nansuagao. Agtawen daytoy iti 22, graduado iti kurso a Nursing iti University of Northern Philippines. Inyalatna pay ti special awards a Miss Congeniality ken Best in Casual Attire.

Idi mapagsaludsodan isuna no ania ti maaramidanna tapno maipromotna ti abel iluko, siiisem nga insungbatna a dakkel ti maitulong ti naynay a panangusarna itoy tapno maitandudo ti produkto ti ilina. Innayonna a guyugoyenna dagiti padana nga agtutubo tapno agusarda met itoy a tela ket maysa a wagas ti pannakisalipna tapno maipakitana no kasano kapintas dagiti aruaten a naaramid manipud itoy a tela.

Napili met a parehana kas Ginoong Abel Iluko Supermodel ti taga Brgy. Don Alejandro Quirolgico a Kristopher Tugade. Agtewen daytoy iti 20 ken madama a mangal-ala iti kuro a Bachelor of Science in Information Technology iti Divine Word College of Vigan. Naiyawat pay kenkuana ti special awards a Best in Casual Wear ken Best in Formal Attire.

Iti kina runner up, napili kas Ginoo ken Binibining Karawayan da Kurt Kenneth Aspacio ti Brgy. Callaguip ken Sherlyl Abad ti Brgy. Anonang Menor.

Inyalat met ni JR Quindipan ti Brgy. Don Dimas ti Mr. Congeniality ken Sheryl Abad ti Brgy. Anonang Menor ti Best in Formal Attire.
Tapno mataginayon daytoy a program ti Caoayan, pinirmaan ni Mayor Tugade ti Executive Order No. 9 series of 2009 a mangibilbilin nga agbalin a paset ti tinawen a panagpiesta ti ili ti pannakaangay ti Search for Ilocos Sur Abel Iluko Super Models.

Inaprobaran metten ti konseho ti ili iti panangidaulo ni Bise Mayor Gemma Padaong ti maysa a resolution a mangideklara iti nasao a pasalip kas bukod a konsepto ti ili a Caoayan ket saan a mabalin a tuladen ti sabali nga ili a saan nga agpakada nga umuna iti LGU.

Ingiddan metten ti konseho a pinadayawan babaen iti maysa a resolusion ni Timoteo Parungao ti Brgy. Naguilian kas panangbigbigda iti nagapuananna iti pannakataginayon ti abel iluko. Itay napalabas a Setiembre 28, napadayawan isuna ken ti produktona nga abel kas Most Outstanding OTOP/SME iti provincial ken regional level. Maysa ni Timoteo kadagiti sumagmamano a di pay unay nataengan nga agduyos nga agabel iti laksid a lalaki pay daytoy.

Iti biang ti gobierno probinsial, imparuar ni Gob. Deogracias Victor “DV” Savellano ti P500,000 a naipaay iti Ilocos Sur Association of Abel Weavers tapno daytoy ti usarenda nga agangkat iti sag-ot (bulk buying) a mausar iti panagabel. Babaen itoy a wagas makalaka dagiti umaabel iti panaggatangda.

Maysa pay ketdi ti abel iluko kadagiti paborito ti gobernador nga itandudo. Kinapudnona, tinawen nga esponsoran ti gobierno probinsial ti “Tawid ken Partuat”, maysa a lawas a trade fair a maang-angay iti SM Megamall. Ditoy a mailako dagiti produkto ti probinsia a pakairamanan ti abel.

Maysa kadagiti tampok nga atraksion ditoy ti abel iluko fashion show a no sadino mismo a dagiti opisiales ti probinsia a pakairamanan da Gob. DV, Deputy National Security Adviser Luis “Chavit” Singson, Deputy House Speaker Eric Singson, Cong. Ronald Singson, Cong. Vincent “Bingbong” Crisologo, Health and Wellness icon Cory Quirino, mamayores ken dadduma pay nga opisial  malaksid kadagiti modelo manipud iti Kamanilaan ti mangirampa kadagiti agduduma ti diseniona nga abel.

Pudno, ar-aramiden dagiti opisial ti kabaelanda tapno agtultuloy ti abel iluko. Mamati dagitoy a saan a matmatay daytoy nga industria no di ket nailibay laeng a masapul a kalbiten tapno umabante. Abante Abel Iluko.

5 thoughts on “Ti Abel-Iluko Iti Caoayan, Ilocos Sur

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s